We zitten midden in de adventstijd en bereiden ons voor op Kerstmis. Advent en Vastentijd zijn de voorbereiding van de twee belangrijkste feesten van het jaar, Kerst en Pasen. Deze feesten hebben belangrijke spirituele betekenissen. Daarom geeft de traditie van de Kerk ons enkele materiële symbolen zodat we ons beter kunnen voorbereiden en de ware betekenis van het feest dat we vieren niet vergeten.

door Juan Diego Escartín

De Kerk nam enkele tradities van de geëvangeliseerde volken over en maakte er eigen manieren van om de spirituele werkelijkheden ‘te materialiseren’. Dit was toen een manier om de geëvangeliseerde volken te catechiseren en ons tegenwoordig zichtbare middelen te geven die ons helpen het feest beter te beleven. De geschiedenis en maatschappij leren ons dat mensen dit soort symbolen nodig hebben en ze graag in stand willen houden.

Rond Kerstmis zijn er enkele symbolen die we allemaal gebruiken en herkennen omdat ze altijd met Kerst naar voren komen. Maar we kennen de geschiedenis van deze symbolen niet altijd, of hoe we ze beter kunnen gebruiken om de ware betekenis van Kerstmis te ervaren. Daarvoor hebben we deze 3 voorbeelden: de kerstboom, de adventskrans en de kerststal.

De kerstboom

Herkomst van de kerstboomDe kerstboom is het meest zichtbare en gebruikelijke symbool van Kerstmis, maar we geven het niet altijd een religieuze betekenis. De commerciële wereld heeft de boom opgeëist als een teken van ‘vakantie’ of ‘wintertijd’, waarbij de hoofdrol van de geboorte van Jezus werd weggenomen.

In veel huizen is het gebruikelijk dat het kleinste kind degene is die de ster op het puntje van de boom zet. Andere gezinnen in de wereld versieren het terwijl ze de mysteries van vreugde van de rozenkrans bidden, anderen vragen de pastoor om de zegening van de kribbe en de boom. Andere gezinnen geven een versiering aan elk kind en er wordt gebeden voor elk ornament dat in de boom wordt gehangen: met de kleur bauw van vergeving; met zilver van dankbaarheid; met het goud van lof en met rood een gebed van verzoek. Ongeacht welke traditie we in onze familie gebruiken, het belangrijkste is te onthouden dat de kerstboom een katholiek symbool is en dat we de echte betekenis ervan terug moeten krijgen.

De adventskrans

Herkomst van de kerstkrans

Een ander symbool van het oude Europa en een mooie gewoonte is de adventskrans. Deze helpt ons om de tijd van de vier zondagen vóór Kerstmis intensiever te volgen. Terwijl we de kaarsen aansteken, bereiden we ons voor om Onze Lieve Heer te ontvangen. Op elke zondag kunnen we het hele gezin erbij betrekken en een kort momentje samen doorbrengen in de voorbereiding voor kerst, dit kan door een gebed of een kort stukje uit de bijbel te lezen van de adventslezingen, of gewoon een kerstliedje te zingen.

De kerststal

Herkomst van de kerststal

De laatste van de drie, maar daarom niet minder belangrijk, is de kerststal. Dit is een traditie geïnitieerd door de grote Sint Franciscus van Assisi. Deze traditie werd snel over de wereld verspreid. In het begin waren de kerststallen ‘levende kerststallen’. Jaren later werd de kerststal op schaal gemaakt met figuren van gebakken klei, gips of was.

Elk gezin zet de kerststal op zijn eigen manier, sommige gezinnen voegen elke zondag van de adventstijd figuren toe als ze het kerstverhaal voor de kleintjes vertellen. De kerststal is, natuurlijk, het meest bekende symbool van kerst. Het kind wordt uiteindelijk bij de kribbe geplaatst en het hele gezin verzamelt zich bij de kerststal om typische kerstliedjes van elk land te zingen.

Zetten jullie ook de kerststal thuis met de kinderen? Versieren jullie samen de kerstboom? Zingen jullie kerstliedjes om de geboorte van Jezus te vieren? Welke liedjes? Of gaan jullie naar de kerk om de kerststal daar te bekijken en een kaarsje aan te steken? Zorg er in ieder geval voor dat je met je familie geniet van een mooi kerstfeest!  

Juan Diego Escartín heeft Rechten en Theologie in Spanje gestudeerd en Europees Recht in Nederland. In Spanje heeft hij vele jaren catechese aan kinderen en tieners gegeven. Sinds twee jaar geeft hij jeugd-catechese in Maarssen.