Bijbelkieswijzer legt vinger op de zere plek

0
1005
Bijbelkieswijzer

Nederlands Bijbelgenootschap (NBG) heeft vandaag de Bijbelkieswijzer gelanceerd. Deze online kieswijzer helpt mensen aan de hand van vragen om te ontdekken welke bijbelvertaling het best bij hen past.

‘De Bijbel is in allerlei Nederlandse vertalingen te lezen,’ zegt NBG-directeur Rieuwerd Buitenwerf. ‘Mensen vragen zich af waarom er zoveel vertalingen zijn, en wat er nou écht staat in de Bijbel. Immers, soms klinkt een bepaalde bijbeltekst in de ene vertaling heel anders dan in de andere. Lang niet altijd begrijpen bijbellezers hoe dat komt. Ook merken we dat veel mensen zoeken naar een voor hen geschikte bijbelvertaling. Als je de kieswijzer doet – een soort kieskompas – krijg je daar advies over én leer je aan de hand van voorbeelden veel over de gemaakte vertaalkeuzes.  Zo ontdek je op een leuke manier dat iedere vertaling een uniek venster op de tekst opent.’

Vertaalprincipes en voorkeuren

De Bijbelkieswijzer geeft inzicht in de negen bekendste Nederlandse vertalingen: de NBG-vertaling-1951, de Statenvertaling (editie 1977), de Groot Nieuws Bijbel (editie 1996), de Nieuwe Bijbelvertaling (2004), Het Boek (editie 2008), de Herziene Statenvertaling (2010), de Willibrordvertaling (editie 2012), de Naardense Bijbel (editie 2014) en de Bijbel in Gewone Taal (2014). Elk van deze vertalingen belicht de brontekst op haar eigen manier. De ene vertaling blijft dicht bij de formulering van het Grieks of Hebreeuws, een andere kiest voor soepel Nederlands, een derde wil vooral de betekenis overbrengen.

De Bijbelkieswijzer werkt met 23 vragen die onder meer gaan over de vertaalprincipes van deze vertalingen. Bijvoorbeeld: hoe vertaal je Griekse of Hebreeuwse beeldspraak, kies je voor (bijvoorbeeld) omgangstaal of voor literair Nederlands, en in hoeverre houd je rekening met de lezer van vandaag? Ook het bekende principe van concordantie komt aan bod: vertaal je een bepaald woord altijd met hetzelfde Nederlandse woord of niet? De vragen en stellingen worden toegelicht met filmpjes en informatie. Daarnaast krijgt de gebruiker enkele voorkeursvragen voorgelegd, bijvoorbeeld: ‘Welke weergave van Matteüs 5:3 spreekt je het meest aan?’ en dan volgen acht opties, waaronder ‘Gelukkig wie nederig van hart zijn’, ‘Zalig zijn de armen van geest’, ‘Het echte geluk is voor mensen die weten dat ze God nodig hebben’, ‘Zalig wie arm zijn aan geestesadem’ en ‘Gelukkig zij die nederig zijn’.

Vinger op de zere plek

Natuurlijk wilde katholiek.nl meteen de Bijbelkieswijzer doen. Het lijkt erg veel op de stemwijzers die je rond verkiezingstijd kunt invullen en kent hetzelfde ‘probleem’: hoewel enige nuance mogelijk is (je kunt het in meer of mindere mate eens of oneens zijn met bepaalde stellingen) word je word gedwongen om een keuze te maken die je eigen niet zo zwart-wit kunt maken. Daarmee legt de Bijbelkieswijzer de vinger op de zere plek: waar geef je prioriteit aan bij het vertalen van de brontekst? Begrijpelijkheid, een goedlopende Nederlandse tekst, de inhoud of het dichtbij blijven bij de brontekst? Het is allemáál belangrijk, denk je als je de vragen beantwoordt. Toch word je uitgedaagd om over deze zaken na te denken en keuzes te maken. Zeker voor degenen die niet gewend zijn om met Hebreeuwse en Griekse bronteksten te werken biedt het een mooi inkijkje in de wereld van de bijbelvertaler en de veelzijdigheid van de (vertalingen van) bronteksten. Een aanrader!

Doe zelf de Bijbelkieswijzer op kieswijzer.debijbel.nl