Geschokte reacties op misbruik door oud-bisschop Gijsen

0
3682

Twee slachtoffers maakte oud-bisschop Jo Gijsen, zo blijkt uit uitspraken van de Klachtencommissie seksueel misbruik in de RK Kerk. Veel katholieken reageren geschokt. Het bisdom betreurt het leed dat de slachtoffers is aangedaan. Volgens belangenorganisaties Klokk en Mea Culpa lopen er meer zaken tegen de inmiddels overleden bisschop.

Twee gevallen van misbruik

De klachtencommissie ontving reeds drie jaar geleden een van de klaagschriften. In 2012 kwam de uitspraak die klacht niet gegrond te verklaren, maar de klacht kwam in een nieuwe procedure. Op 11 februari 2014 kwam de eindconclusie dat er inderdaad sprake is van misbruik door de toenmalige bisschop van Roermond. Oud-bisschop Gijsen heeft zich in twee gevallen schuldig heeft gemaakt aan seksueel misbruik.

Uit één van de adviezen blijkt dat eind jaren ’50 een toen 9-jarig jongetje van zijn vader geregeld brieven moest brengen naar een kapelaan in Valkenburg. Die kapelaan was Jo Gijsen. Bij een van die gelegenheden nodigde Gijsen het jongetje uit om chocolademelk te drinken. Daarbij trok hij het jongetje op zijn schoot en ging ertoe over met de penis van het hevig geschrokken kereltje te spelen. De jongen moest hierover van Gijsen zwijgen op straffe van de hel. Dit misbruik gebeurde vaker, en de commissie verklaarde de klacht hierover gegrond.

Het slachtoffer zegt dat de oud-bisschop hem ook heeft gedwongen tot orale seks en hem diverse malen heeft verkracht of dat heeft geprobeerd. Daarvoor heeft de klachtencommissie geen ondersteunend bewijs kunnen vinden. “Waarmee overigens bepaald niet gezegd wil zijn dat de door klager gestelde handelingen niet waar zouden zijn”, aldus de klachtencommissie.

Daaruit blijkt dat Gijsen toen (in 1961) als priester van seminarie Rolduc een slachtoffer, toen nog een kind, bij zich liet komen in de kamer van de overste van een jongenspensionaat.

In het tweede geval bronnen zou het om Bleijerheide bij Kerkrade gaan. Uit de verklaring blijkt dat het kind zich moest uitkleden en laten betasten, onder meer aan zijn geslachtsdeel. Daarbij zou Gijsen het kind hebben gezegd dat natte dromen geen schande zijn. Het slachtoffer heeft de rest van zijn leven grote psychische problemen gekregen.

Nog voor Gijsen op 24 juni 2013 stierf, liet hij in een verweer weten er niets mee te maken te hebben. De klachtencommissie is overtuigd dat Gijsen de jongen wel degelijk heeft misbruikt en daarbij misbruik heeft gemaakt van zijn machtspositie.

Reactie kerk

In een persverklaring laat bisschop van Roermond Wiertz dat hij door de betreffende slachtoffers in kennis was gesteld van hun klachten en dat het bisdom hiertoe geëigende instanties en de slachtoffers geadviseerd dit eveneens te doen.

Het bisdom was al sinds februari op de hoogte, maar besloot niet de publiciteit te zoeken. “We gaan daarmee niet te koop lopen”, lichtte de woordvoerder toe. “We treden hiermee niet actief naar buiten, dat lijkt mij begrijpelijk”. Hij erkende verder dat het bisdom al langere tijd een verklaring klaar had liggen “voor het geval een journalist zou bellen”. Volgens de woordvoerder treedt het bisdom niet actief naar buiten met privacygevoelige informatie. “We willen de slachtoffers geen publiciteit bezorgen waaraan ze geen behoefte hebben”, zei hij.

Bisschop Wiertz neemt de adviezen van de klachtencommissie om de klachten gegrond te verklaren over, laat het bisdom weten. Het advies van de commissie is om de klacht te erkennen. Wat dat verder betekent, is nog onduidelijk. De klager kan naar de compensatiecommissie voor een geldelijke vergoeding. Gemiddeld doet die commissie er drie maanden over voordat er een besluit valt.

In de verklaring staat dat mgr. Wiertz het misbruik betreurt en het leed dat de slachtoffers is aangedaan. “Hij heeft de slachtoffers zijn excuses aangeboden voor het berokkende leed en tegenover hen zijn spijt uitgesproken. Ook ervaart mgr. Wiertz het als zeer verdrietig dat de latere kerkelijke positie en voorbeeldfunctie van oud-bisschop Jo Gijsen beschadigd zijn.”

De Kerkprovincie heeft geen reactie op het misbruik van de oud-bisschop.

Reactie slachtofferorganisaties

De klachten tegen Gijsen bestonden al langer, zegt de woordvoerder van de koepelorgansatie KLOKK. “Daar werd vaak moeilijk over gedaan en mensen twijfelden of het wel echt zo was. Voor de slachtoffers was het een moeilijke tijd.” De erkenning van het misbruik zet de deur open voor anderen. “Er circuleerden nog twee klachten, uit een latere periode”, zo legt de woordvoerder uit. “Dit is een vorm van steunbewijs en geeft een mogelijkheid tot herziening. Het siert het bisdom dat ze deze zaak zo afwikkelen.”

Woordvoerder Bert Smeets van Mea Culpa zei vrijdag dat de mannen eindelijk recht is gedaan. “Recht voor de mannen die de moed hebben gehad tegen de bisschop naar buiten te treden”. Mea Culpa noemde het “schokkend” dat iemand als Gijsen bisschop heeft kunnen worden nadat hij eerder kinderen had misbruikt.

Reactie katholieken

Veel katholieken reageren op de misbruikaffaire in het bisdom Roermond. In zijn algemeen vindt men de kwestie walgelijk en is men kritisch op de kerkleiding. Op Twitter vragen katholieken zich af waarom de Kerkprovincie geen communique uitgeeft waarin ze haar afschuw uitspreekt. Op NOS-journaal viel hoogleraar christendom Paul van Geest letterlijk stil. ‘Ja, wat moet ik zeggen?’

Diverse geestelijken verafschuwen het misbruik, maar wijzen tegelijkertijd op de goede kanten van Gijsen. “100% misbruik is niet altijd te bewijzen”, verwoordt één van hen. Sommige katholieken vinden dat de wijze van berichtgeving ‘riooljournalistiek’ is, bijvoorbeeld door de verklaringen van Peter Nissen en Robert Chesal op radio en televisie.

Een tweet van Ronald Giphart werd tientallen malen doorgestuurd. “De ene katholiek helpt zwakbegaafden in Syrië en sterft gruwelijk, de andere dwingt jongetjes hem te pijpen en sterft vredig.”

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here