Benieuwd naar succesvol kerkwerk? In ruim honderd gemeenten hebben ‘maatjes’ zich bij protestantse en katholieke organisaties aangemeld om mensen met forse schulden te helpen. De overheid beseft dat kerken broodnodig zijn om dure zorgtaken uit handen te nemen. We moeten weliswaar ‘zelfredzamer’ worden, maar daar hebben we elkaar voor nodig. Onder het motto ‘samen lukt het’, laten de Schuldhulpmaatjes het barmhartige gezicht van zelfredzaamheid zien. De vrijwilligers delen geen vette vissen, broden en wijn uit. Ze helpen mensen in nood om beter met geld om te gaan.

Op de landelijke jaarvergadering van de organisatie, hield bisschop Gerard de Korte (’s-Hertogenbosch) een lezing over de ontwikkeling van het christelijke sociale denken vanaf 1891. In dat jaar gaf paus Leo XIII met encycliek Rerum Novarum (‘over de nieuwe zaken’) denkstof over het omgaan met nieuwe sociale vraagstukken. De bisschop noemde ook de bijdrage van de protestantse dominee Abraham Kuyper, die het begrip ‘soevereiniteit in eigen kring’ uitvond.
Beiden ging het om een decentrale insteek waarbij niet alles van hogerhand wordt geleid en beslist, maar juist de lagere organen worden gesteund door de hogere organen (het katholieke principe van ‘subsidiariteit’).
In de encycliek Laudato Si (2015) komt paus Franciscus, vertelde de korte, naast het milieu op voor wereldwijde sociale gerechtigheid. De christelijke houding van solidariteit met kwetsbaren gaat lijnrecht in tegen wat Franciscus ‘de mondialisering van onverschilligheid’ noemt. Die solidariteit klonk door in het (voorspelbare) verhaal over de Barmhartige Samaritaan en Matteüs 25, maar ook in de motivatie van schuldhulpmaatjes om voor hun naasten te zorgen.
Een gelovige houdt het vaak langer vol dan iemand die vanuit louter humane drijfveren zich voor zijn naaste inzet, meent De Korte.

Eén derde van de huishoudens in Nederland heeft schulden. Bij 750.000 huishoudens is de schuldenlast problematisch. Het werk van een schuldhulpmaatje is vaak een druppel op de gloeiende plaat. Maar vele druppels brengen wel verkoeling. Het gaat tenslotte om de waardigheid van de mens. Die waardigheid wordt door armoede aangetast. Schulden zijn als een loden last op de schouders, als een strop om de nek.

Op de foto: Bisschop Gerard de Korte.