Volgens de NRC heeft de rooms-katholieke kerk een op de drie van alle misbruikklachten ‘in het geheim financieel afgehandeld, buiten de officiële klachtprocedure om.” NRC moet eens ophouden met het frame dat de kerk willens en wetens alles onder het tapijt wil vegen.

Joep Dohmen en Robert Chesal waardeer ik zeer. Ze waren destijds breekijzers om een gitzwart hoofdstuk van de katholieke kerk te openen. Dat hebben ze uitstekend gedaan. Maar ze moeten nu eens ophouden met het frame dat de kerk een doofpotaffaire nastreeft. Bovendien rammelen hun twee artikelen van de fouten en kleuren ze de boel eenzijdig in.

In het achtergrondverhaal “Destijds moesten ze zwijgen. Nu weer” (link onderaan dit artikel) schrijven de twee smeuïg over Spotlight. In die film – op onze website Katholiek.nl hooggewaardeerd gerecenseerd – gaat het over de Amerikaanse collega’s van de Boston Globe en het seksueel misbruik aldaar. Chesal en Dohmen beweren net als de Amerikanen dat er ook in Nederland geen paper trail is: geen papieren documentatie over de afwikkeling.

Ze suggereren gebrek aan transparantie. Letterlijk: “De feiten verdwijnen ‘onder het tapijt’: dossiers met getuigenissen over wat zich heeft afgespeeld en de betaalde schadevergoedingen zijn geheim”. Het frame is gezet.

Maar wat een onzin is dat. NRC komt zelf met halve bewijzen. Ze onderbouwen hun aantallen onvolledig en publiceren geen enkel volledig document dat “kerkelijke bronnen” zouden hebben overlegd. Die bronnen zijn welwillende geestelijken die zeer open zijn over de afhandeling.

Uit de twee artikelen blijkt dat het bisdom Rotterdam, de fraters van Tilburg, de Jezuieten en de Salesianen hebben meegewerkt. Zij allen geven aan de slachtoffers centraal te stellen. Maar die tone of voice komt ongelegen en verplaatst NRC naar de bijlage met een populistische en verkeerde kop erboven. Het enige dat NRC doet is een mankerende optelsom geven van cijfers die ze hebben gekregen.

Hoe komt NRC tot de eigen berekening? In het artikel beweren de twee onderzoeksjournalisten dat de site van de stichting Beheer en Toezicht geen volledige gegevens publiceert. Dat is onzin, want op die website staan alle klachtenprocedures. Mediation en schikkingen horen daar uiteraard niet bij.
Ook heeft NRC het over 342 ‘geheime deals’ ter waarde van 10,6 miljoen euro. Die berekening is onvolledig en niet transparant. Het enige dat NRC naar buiten brengt zijn de cijfers van de bovengenoemde instanties. En die aantallen komen op 117. Waar zijn de andere 225 ‘deals’?

Welke stukken heeft de krant nog meer? En hoe kan er geen paper trail zijn, als er schriftelijke openlijke communicatie is tussen slachtoffer en bisdom of congregatie en er vaststellingsovereenkomsten zijn – overeenkomsten die niet ongebruikelijk zijn bij schikkingen en mediation?

Zeer kwalijk is dat de twee journalisten verzwijgen dat Deetman mediation adviseert. In de samenvatting schrijft Deetman dit: “Naast een goed functionerende klachtenprocedure is de mogelijkheid van afdoening van klachten buiten de formele klachtenprocedure van belang. Formeel gesproken voorziet de huidige klachtenprocedure in de mogelijkheid van bij voorbeeld mediation. In de praktijk wordt hier in beperkte mate ook gebruik van gemaakt.”

Dat nu een minderheid van deze afwikkeling kiest, is vooral lovenswaardig en bevestigt dat de kerk de adviezen van Deetman opvolgt en slachtoffers de mogelijkheid van mediation biedt. In. Alle. Openheid.

De krant gaat eveneens voorbij aan de wens van slachtoffers. Ik kan mij voorstellen dat er een groep slachtoffers is die niet de openbaarheid willen opzoeken. Vanwege de pijn, vanwege de schaamte. Het is daarom terecht dat mediators ter bescherming van betrokkenen werken en dat privacy een belangrijk element in de besprekingen is.

Tot slot, maar dat is klein bier, maakt de NRC slordige fouten. Ze verwarren ordes met congregaties en weten de naam van de woordvoerder van de kerk niet correct te spellen. Je mag na vijf jaar onderzoek verwachten dat de twee journalisten weten over wie ze het hebben.

Ook klein bier, maar een teken van sensatiezucht, vindt de NRC de oude misbruikkwesties blijkbaar belangrijker dan de ‘Turkije-deal’ als je kijkt naar de zeer prominente plaats die het artikel op nrc.nl kreeg.

Volstrekt onnodige stemmingmakerij van NRC. De rooms-katholieke kerk doet wat Deetman vraagt. Komende week is het Witte Donderdag, waarin we in Amersfoort (The Passion) en op vele andere plekken het “Kruisig hem” zullen horen. Chesal en Dohmen zingen nu te vrolijk mee.