Wat is katholiek?

1
8243

De aanvraag door het Vaticaan van de internetextensie .catholic leidde in protestantse kringen tot protest tegen deze ‘digitale machtsgreep’. Arjan Plaisir, de scriba van de Protestantse Kerk in Nederland reageerde: “Het gaat niet aan dat één kerk exclusief ‘katholiek’ opeist”.

Prof. dr. Marcel Sarot vindt dit een vorm van selectieve verontwaardiging. “Bij aanduidingen als ‘christelijk’ en ‘protestant’ doen zich dezelfde problemen voor”, aldus Sarot tijdens zijn inaugurele rede die hij uitsprak bij het aanvaarden van de leerstoel Fundamentele Theologie aan de Tilburg School of Catholic Theology: nog maar enkele jaren geleden procedeerde de Protestantse Kerk in Nederland tegen het gebruik van het predikaat ‘hervormd’ door de Hersteld Nederlands Hervormde Kerk. Het begrip ‘katholiek’ heeft verschillende betekenissen.

‘Katholiek’ is in het dagelijks spraakgebruik een eigennaam: men denkt erbij aan de rooms-katholieke Kerk, de paus, het Vaticaan, de organisatie en de leer van de kerk.

Maar ook in de apostolische geloofsbelijdenis komt de term ‘katholiek’ voor. Oorspronkelijk betekende dat ‘universeel’ en vasthoudend aan de rechte leer.

In de loop der tijd kwamen daar nog andere opvattingen naast. Voor Calvijn bestond de katholieke kerk uit de gelovigen die waren uitverkoren door God: geen zichtbare, maar een onzichtbare kerk.

Ten slotte wees Sarot erop dat de rooms-katholieke Kerk het gebruik van het predikaat niet exclusief voor zichzelf opeist. Het Tweede Vaticaans Concilie stelde dat de katholieke kerk die wordt genoemd in de geloofsbelijdenis zich in de rooms-katholieke Kerk bevindt, maar dat er ook buiten de Kerk “bestanddelen van heiliging en waarheid te vinden zijn die naar de katholieke eenheid stuwen”.

Als we ons geloof belijden, “beloven we God te eren en onvoorwaardelijk te dienen. En als we de katholiciteit van de kerk belijden, maken wij die belofte concreet door te beloven dat wij ons in zullen zetten voor het opheffen van de kerkelijke verdeeldheid die ons nu verhindert de volheid van de katholiciteit van de kerk tot uitdrukking te brengen”, zo besloot Sarot zijn rede.

De vraag of het Vaticaan terecht de extensie .catholic claimde is daarmee niet beantwoord, maar Sarot is dan ook theoloog en geen jurist. En er dringt zich nog een andere vraag op: wat betekent katholiek.nl en wordt dit op termijn katholiek.catholic?

Belijdenis en katholiciteit. Fundamenteel-theologische kanttekeningen bij een voortgaand gesprek. Rede uitgesproken door Marcel Sarot bij de openbare aanvaarding van het ambt van hoogleraar in de Fundamentele Theologie aan de Universiteit van Tilburg op 26 april 2013.

1 REACTIE

  1. Wat een gedoe. Ik vrees dat het christelijke geloof nog eens ten onder gaat aan alle scherpslijperij over woorden. Is catholic nu exclusief rkk met een saus van paus en Vaticaan of juist niet? Is hervormd nu exclusief PKN met een saus van Nederlands Hervormd dan wel Gereformeerd, of juist niet? Vanwaar toch altijd dat gedoe over het menselijke woord, terwijl het toch om Gods Woord moet gaan, of zie ik dat verkeerd? Waarom wordt een extensie op internet bij sommige gelovigen ineens een “kwestie” en is het gezag van een hoogleraar nodig om hier tegenwicht tegen te bieden? Wil ik mij wel laten dopen in een christelijk geloof waar iedere keer weer dit soort oprispingen gebeuren? Ik moet daar nog eens goed over nadenken.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here