Christendom: de eerste 400 jaar

In de eerste eeuwen van zijn bestaan had het christendom te lijden van vervolgingen, maar hoe zwaar die ook waren: het waren uitzonderingen. De meeste tijd konden de christenen in het Romeinse Rijk ongestoord hun geloof belijden en in de vierde eeuw werd het christendom zelfs de officiële godsdienst in dit rijk. De christenen zaten […]

Amoris laetitia: de controverse tussen barmhartigheid en wet

De exhortatie (pauselijke aansporing) ‘Amoris laetitia’ (De vreugde van de liefde), die paus Franciscus vorig jaar schreef, is voor een aantal katholieken een reden voor grote zorg. Ze vrezen dat dit schrijven de deur openzet voor het toelaten tot de communie van katholieken die gescheiden en voor de wet hertrouwd zijn. Dat zou een aantasting […]

Vandaag: Derde Kerstdag

De NOS doet zijn best om uit te leggen waarom we een Tweede Kerstdag hebben. Dat Jezus zijn verjaardag viert op 25 december is wat kort door de bocht, maar de verklaring waarom we in Nederland op Tweede Kerstdag vrij hebben, klopt in grote lijnen. De viering van de geboorte van Christus, want dat is […]

Joannes Aengenent: een sociale bisschop

‘Hou jij ze dom, dan hou ik ze wel arm’, zou een ondernemer in de negentiende eeuw tegen een pastoor hebben gezegd. In ieder geval werd het tweede deel van de uitspraak in 1902 bevestigd door een diplomatiek vertegenwoordiger van de Heilige Stoel in Den Haag: de katholieke werkgevers in Nederland betaalden hun arbeiders slecht; […]

Een vooringenomen kerkgeschiedenis

De Pius X-Broederschap heeft niet tot doel de traditie weer een plaats te geven in de rooms-katholieke Kerk, maar wil de besluiten van het Tweede Vaticaans Concilie terugdraaien. Dat betekent niet alleen dat de priester zich tijdens de mis weer van het kerkvolk moet afwenden, maar ook dat de Kerk terugkomt op haar positieve houding […]

Een feest dat niet bestaat

Zijn pleidooi om Tweede Pinksterdag in te ruilen voor een islamitische feestdag kwam bisschop Tiny Muskens destijds op nogal wat kritiek te staan. Hoezo een christelijke feestdag opgeven? Maar dat hoeft helemaal niet. Muskens koos niet willekeurig voor Tweede Pinksterdag. In een toch vrij katholiek land als Italië wordt deze feestdag namelijk niet gevierd, zo […]

Paus Franciscus: het derde jaar

Voor de derde maal heeft uitgeverij Adveniat een jaaroverzicht uitgegeven van de woorden en daden van paus Franciscus. Evenals vorig jaar is Christian van der Heijden de auteur. Hij vertaalde de belangrijkste toespraken en uitspraken van de paus, tot en met diens meest typerende tweets. Bovendien beschrijft Van der Heijden de twaalf belangrijkste daden van […]

Jezus en zijn tijd: de blik van de historicus

Jezus van Nazareth heeft echt bestaan: geen serieuze historicus die daaraan twijfelt. Behalve in de evangeliën wordt Jezus immersgenoemd in het werk van verschillende auteurs, onder wie Flavius Josephus. Diens omvangrijke werk is de afgelopen jaren in het Nederlands vertaald door Marinus Wes en Fik Meijer. Deze laatste schreef nu een boek over Jezus op […]

Franciscus ontregelt

Franciscus van Assisi staat in de belangstelling, ook al vanwege de paus die zijn naam aannam. Museum Catharijneconvent speelde hier goed op in met de tentoonstelling waarover we al eerder schreven. Over het algemeen is er minder aandacht voor de catalogi die bij dergelijke tentoonstellingen verschijnen. Maar dat is vaak niet terecht. Tentoonstellingscatalogi hebben zich […]

Vaticanum II: een beknopte geschiedenis

Het Tweede Vaticaans Concilie was niet de oorzaak van, maar een antwoord op de crisis in de rooms-katholieke Kerk. De auteurs van ‘Het Concilie Vaticanum II’ laten er geen misverstand over bestaan hoe belangrijk zij deze kerkvergadering vinden. Ze zoeken daarbij de nuance en laten zich niet verleiden tot een standpunt voor of tegen het […]

Een vraagje bij de koffie

In Nijmegen aangekomen voor de Dag van de Kerkgeschiedenis. Ruimschoots op tijd voor een kopje koffie. Ik krijg er geen koekje bij, maar wel een vraag. Dat vond ik overigens niet erg. Thuis heb ik ook geen koekjes, wel vragen. U bent kerkhistoricus. Wat vindt u nu van de situatie in de kerk vandaag? Kardinaal […]

Kerk en kunst verrijken elkaar

Muziek en kunst komen deze week aan bod in Tertio. Religieuze muziek bij monde van broeder Bruno uit de trappistenabdij Maria Toevlucht in Zundert. Hij studeerde aan het conservatorium, maar vond geen voldoening als uitvoerend musicus op het podium. “Er was te veel uiting, te weinig inning”. Die ‘inning’ vond hij wel ik de abdij. […]

Paus spreekt niet het laatste woord

Ook wie gescheiden en hertrouwd is, hoort bij de kerk. Dat zei paus Franciscus tijdens de audiëntie van 5 augustus. De paus wijdt zijn toespraken tijdens de audiënties in deze tijd aan het thema ‘gezin’ dat tijdens de synode in oktober centraal zal staan. Rond die synode zal zeker de vraag aan de orde komen […]

Bisschop Chur brandt zijn vingers aan de bijbel

Het citaat uit het bijbelboek Levitucus dat bisschop Vitus Huonder van Chur citeerde en dat zegt mannen die met elkaar slapen ter dood moeten worden gebracht, oogstte geen applaus. Hij citeerde deze passage tijdens het congres over het huwelijk dat de behoudende Duitse katholieke organisatie Forum Deutscher Katholiken afgelopen vrijdag hield in Fulda. Pas na […]

Ora et labora: de Regel van Benedictus in beeld

Dit is een mooi boek met prachtige foto’s. Je kiest het graag uit om het te mogen recenseren. Maar als het aankomt op het schrijven van de recensie, stuit je op een probleem. Hoe recenseer je een boek dat grotendeels uit foto’s bestaat en waarvan de weinige teksten voor een belangrijk deel zijn genomen uit […]

God in de oorlog

In het dagblad Trouw leidde de publicatie van een recensie van het boek ‘God in de oorlog’ van Jan Bank tot een heftige discussie over de houding van de protestanten in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het is natuurlijk mooi dat zo’n gevoelig onderwerp grondig bediscussieerd wordt, maar het doet geen recht aan het besproken […]

Pelgrimage naar Ierland

Keltisch christendom bestaat eigenlijk niet, maar toch is het er. Veel mensen worden door deze ondefinieerbare combinatie van christelijk geloof en Keltische cultuur gegrepen. We spraken hierover met Annemarie Latour, een van de weinige Nederlandse deskundigen op het gebied van de Ierse folklore. Ze studeerde in Ierland en maakte er talloze reizen. Samen met Frank […]

Paus in Korea als leider wereldkerk

In Zuid-Korea heeft paus Franciscus laten zien dat hij een leider van een wereldkerk is. Dat schrijft de Amerikaanse journalist John L. Allen op zijn blog. Daarmee Franciscus de lijn van Johannes Paulus II en Benedictus XVI voort, maar als niet-Europeaan is hij geloofwaardiger als hij benadrukt dat de verspreiding van het christendom in Azië […]