Heilige Geest

    In de rooms-katholieke kerk, net als in andere christelijke kerken overigens, wordt God Vader, Zoon en heilige Geest genoemd. Samen met God de Vader en God de Zoon vormt de heilige Geest de goddelijke drie-eenheid. De heilige Geest kun je zien als de liefdesband tussen God de Vader en Jezus Christus. De term Geest komt uit het Hebreeuws en betekent zoveel als adem, lucht of wind. In de eerste bijbelteksten (het boek Genesis), is de heilige Geest al aanwezig: Gods geest zweeft er over de wateren.

    Wie is de heilige Geest?

    Maar wie of wat is nu die heilige Geest? Veel mensen lijken wel wat “moeite” met wie de heilige Geest nu is. Is het een iets, is het een Iemand? Je kunt immers Hem niet zien, niet voelen, laat staan fysiek aanraken.

    En toch, de heilige Geest is de grootste gave van God aan de mensen. Hij gaat uit van God, de Vader en de Zoon, en Hij is gelijk aan God. Dit klinkt erg lastig om te begrijpen. “God heeft de Geest van zijn Zoon in ons hart gezonden.” staat in de Bijbel en dat verduidelijkt wie de heilige Geest is. Dit betekent dat alle geloof in God mogelijk is dankzij de transcendente heilige Geest. Hij werkt diep in ons hart om ons geloof te verdiepen met God. “Niemand kan zeggen, ‘Jezus is de Heer’, tenzij door de heilige Geest”, beschrijft 1 Kor. 12,3. Om in nauw contact te staan met Christus moet je geraakt zijn door de heilige Geest. Het is door de kracht en het werk van de heilige Geest, dat de mensen in het geloof, het gebed en in hun leven verder op weg kunnen.

    Benamingen

    In de Bijbel wordt de heilige Geest met verscheidene benamingen betiteld. Jezus kondigt de heilige Geest aan in het evangelieboek Johannes (Joh. 14,16). “En Ik zal de Vader vragen jullie een andere Helper te geven, die voor altijd met jullie zal zijn, de Geest van de waarheid. De wereld kan Hem niet ontvangen, omdat ze Hem niet ziet en ook niet kent; jullie kennen Hem wel, want Hij blijft bij jullie en zal in jullie zijn.” Jezus noemt hier de heilige Geest de “Helper” (Paracleet, “Hij die erbij geroepen wordt”) en “Geest van de waarheid”. Paulus geeft nog andere namen aan de Geest in zijn brieven:

    • Geest der belofte
    • Geest van kindschap
    • de Geest van God
    • de Geest des Heren

    Vruchten en gaven

    Hoe herken je de werken van de heilige Geest? Ondanks dat je hem niet kan zien, kan je zijn aanwezigheid en werken wel degelijk merken. Bijvoorbeeld als mensen die ruzie hebben en zich met elkaar verzoenen. Of als iemand zich hartstochtelijk inzet voor het milieu, voor de dieren, voor het leven. Wat de kerk leert, is dat er twaalf ‘vruchten’ van het werk van de heilige Geest zijn:

    • liefde (vandaar: “God is liefde”, vgl. 1 Joh. 4,8-16)
    • vreugde
    • vrede
    • geduld
    • vriendelijkheid
    • goedheid
    • trouw
    • zacht(aardig)heid
    • ingetogenheid
    • matigheid
    • kuisheid
    • bescheidenheid

    Deze vruchten kunnen worden uitgelegd als een levenshouding die door de heilige Geest worden ingegeven. Daarnaast zijn er de gaven van de Geest: genade die de Geest geeft:

    • wijsheid
    • inzicht
    • sterkte
    • kennis
    • ontzag
    • liefde voor Gods naam

    Het Pinksterfeest is het hoogfeest van de heilige Geest. Op die dag viert de kerk de uitstorting van de heilige Geest over de apostelen. Dit staat beschreven in het Nieuwe Testament, in het evangelieboek volgens Lucas (hoofdstuk 2): “Toen de dag van Pinksteren aanbrak, waren zij allen op één plaats bijeen. Plotseling kwam er uit de hemel een geraas alsof er een hevige wind opstak, en het vulde heel het huis waar zij waren. Er verschenen hun vurige tongen, die zich verspreidden en zich op ieder van hen neerzetten. Zij raakten allen vol van heilige Geest en begonnen te spreken in vreemde talen, zoals de Geest hun ingaf.”

    Het sacrament van het vormsel is nauw verbonden met de heilige Geest. Bij het doopsel ontvangt de dopeling reeds de heilige Geest. Meer nog is het vormsel de bekrachtiging van de gave van de Geest die in het doopsel werd gegeven.

    Symbolen

    De heilige Geest is transcendent, niet zichtbaar. Daarom zijn er een aantal beelden die de heilige Geest symboliseren:

    • de duif
    • het vuur
    • de zalving
    • het water
    • het zegel
    • de hand(oplegging)

    De Geest in de kerk

    Sinds het begin van de 20e eeuw is er een hernieuwde belangstelling voor de werken van de heilige Geest. Dit is te zien door de opkomst van de Pinksterbeweging, maar ook in charismatische bewegingen, zoals in de RK Kerk. Deze charismatische beweging legt grote nadruk op de gaven van de heilige Geest, zoals het spreken in tongen, genezing en evangelisatie.