Interview Charles Schwietert over Marketing van God

0
1492

Isidorusweb sprak met journalist en publicist Charles Schwietert over De Marketing van God. Bij uitgeverij Nieuw Amsterdam verscheen onder deze prikkelende titel zijn analyse vanuit bedrijfskundig perspectief op de katholieke kerk. Schwietert is voormalig tv-journalist bij de KRO en het NOS-journaal en tegenwoordig communicatieadviseur en publicist.

Vanwaar Marketing van God?

Gelovigen voelen niet meer dat ze de kerk nodig hebben om tot God te komen. De kerken verliezen dan ook jaar naar jaar stevig marktaandeel. Als bedrijven niet meer instaat zijn klanten voor hun product te interesseren, hebben ze een marketingprobleem. Bij de kerk is het niet anders.

U geeft in uw boek vier oplossingen om mensen weer de katholieke kerk in te krijgen. Een daarvan is terug naar de kernkwaliteiten ‘mystiek en spiritualiteit’. Wat betekent dat in de praktijk? Katholieke bedevaartreizen in samenwerking met Happinez organiseren?

Uit het bestaan van het blad Happinez blijkt een enorme behoefte aan spiritualiteit en zingeving. De meeste diepe vorm van spiritualiteit is de eucharistie. In de liturgie van de H. Mis wordt dit zichtbaar. Er zijn nogal vormen om daar uiting aan te geven.

Of moet de kerk het meer zoeken in de terugkeer van de Tridentijnse riten? Bol van symboliek, Latijn en mystiek voor de aanhangers ervan.

In mijn boek staan geen verkoopadviezen. Overigens heeft het losser omgaan met de liturgie niet tot spectaculaire verkoopsuccessen geleid, integendeel.

Een ander probleem dat u aangeeft, is zeer fundamenteel van aard. De kerk volgt de markt niet. Geen verboden en afstand, maar warmte en loyaliteit. Wat zou de organisatie, de bisdommen en parochiepriesters, moeten veranderen?

Het beleid van de kerk is er momenteel op gericht om verder marktverlies te verkomen. Dat gebeurt vooral door een defensieve aanpak. Bij bedrijven werkt dit zelden. Maar je zult een visie moeten ontwikkelen hoe je het verloren gegane terrein weer wilt terugwinnen. Uit mijn boek blijkt dat dat nauwelijks gebeurt. Ik pleit overigens totaal niet voor het afschaffen van regels en bepalingen. Geen enkel bedrijf en geen enkele organisatie kan zonder regels.

Het marktdenken in de kerk is marginaal. Toch ziet u hier en daar beweging. Wat ziet u als positieve voorbeelden van marktgericht denken in de BV RKKN?

Een eerste voorbeeld is de visie die bisschop Punt en priester Antoine Bodar hebben op herevangelisatie, spiritualiteit en religieus leven. Vervolgens kun je denken aan het werk in vele parochies om de zaak opnieuw te enthousiasmeren. Zo ook activiteiten van verschillende jongerengroepen. En ik zou het werk van organisaties zoals de zusters Augustinessen van Sint Monica onder daklozen, bijstandsgezinnen, gevangenen, moeders met een burn-out verschijnselen, willen noemen. Kortom, praktisch christendom. Er zijn nog heel veel goede mensen in de BV RKKN.

Het aartsbisdom Utrecht bereidt een grote reorganisatie voor, met deels gedwongen ontslagen. Wat adviseert u de nieuwe aartsbisschop Eijk, de general manager, om bedrijfskundig te verwezenlijken – met als doel meer mensen in de kerk?

Saneren en reorganiseren is zeer vervelend en vraagt veel van het management. In het laatste hoofdstuk pleit ik aan de hand van de theorieën van Edward de Bono en van John O’Keeffe, een Ier die verschillende werkmaatschappijen van Procter & Gamble uit de problemen haalde, voor een ander denkmodel. Dit is overigens geen gemakkelijke zaak, maar dat is het terugwinnen van marktaandeel nooit.

U schrijft aan het eind van De Marketing van God over de kwaliteit van de professionals in de kerk. U zegt: De kwaliteit van het personeel lijkt, uitzonderingen daargelaten, hier niet uitzonderlijk, althans men manifesteert zich nauwelijks. Wat moet een priester als salesforce medewerker van Vatican Inc. tegenwoordig kennen en kunnen?

Bedrijven met marktverlies sturen hun salesmensen vaak naar een cursus, waar ze een aantal nieuwe vaardigheden leren. Maar daar ligt meestal niet het probleem. Je kunt uitstekende salesmensen hebben, als het huidige product echter niet aanslaat bij de klanten, lukt de verkoop niet.

Hoe zou het roepingenpastoraat (de HRM-recruiters) eruit moeten te zien, anno 2008, om kwalitatief uitstekend en positief ingesteld personeel te krijgen?

Succes is altijd de beste manier om goede mensen aan te trekken. Unilever, Ernest & Young en KLM hebben nooit problemen met het vinden van talent.

Tot slot: stel als uw adviezen in Marketing van God worden uitgevoerd. Hoe ziet de BV RKKN er over een jaar of tien uit? Wat gebeurt er in die kerk, wat voor mensen werken er, en wat voor mensen komen er?

De toekomst van de kerk ligt niet uitsluitend in handen van marketingdeskundigen. Bij het reorganiseren en leiden van een organisatie spelen veel meer disciplines een rol. Marketingdeskundigen past enige bescheidenheid, zo staat letterlijk in mijn boek. Bij de NS reden de treinen niet meer op tijd toen de marketeers de leiding van het bedrijf overnamen.

De Marketing van God van Charles Schwietert is verschenen bij uitgeverij Nieuw Amsterdam. Prijs EUR 22,50. ISBN 9789046805077.