Dagboek Rome 1: Slowfood en fastfood

0
1234

Over media-aandacht heeft de Rooms-Katholieke Kerk niet te klagen de afgelopen tijd. Hoewel, echt positief in het nieuws komen, is het niet. De kerk ligt zwaar onder vuur door het seksueel misbruik van priesters uit de eigen gelederen. Het was niet zo gepland, maar een congres over kerk en communicatie, dat gisteren begon, kon niet op een beter tijdstip worden georganiseerd. In Rome praten bisschoppen, priesters, bisdomwoordvoerders en katholieke ondernemers drie dagen over de vraag, hoe de katholieke identiteit kan worden overgebracht. Het seminar wordt georganiseerd door de pauselijke universiteit Santa Croce.

Doofpot. Stilzwijgen. Onhandig optreden van de paus in de media – het zijn niet echt termen waar een positieve identiteit en open dialoog vanaf stralen. Vaticaan-watcher John Allen typeerde Benedictus XVI als een ‘paus van ironie’. Joseph Ratzinger is een briljant theoloog, maar daarmee komt hij niet in het nieuws. In de media spelen kwesties variërend van de Regensburg-rede, die moslims woedend maakte, tot het seksueel misbruik door priesters. De ironie is dat juist deze paus dé hervormer was als het ging om de aanpak van seksueel misbruik, dat tot dan toe binnenskamers werd gehouden. Professor Jose Maria la Porte van de Santa Croce Universiteit bepleit meer slowfood op het informatiemenu van de kerkelijke consument. In een democratische samenleving zit de kerk aan de koffietafel met massamedia en bloggers. Journalisten zijn professionals die onder hoge druk presteren, analyseren, het nieuws bij elkaar vegen en een vertaalslag geven. Dat doen bloggers ook steeds vaker, door opinies te verkondigen over de kerk. Zowel bloggers als journalisten presenteren fastfood – zonder dat La Porte dat overigens veroordeelt. Hij wil dat de kerk echter een rijker informatiemenu aanbiedt. ,,Fastfood is praktisch, maar veroorzaakt infobesitas. Een rijk intellectueel dieet voorkomt dat en biedt de juiste vitamines voor een geestelijk welzijn. De kerk serveert dat slowfood al tweeduizend jaar.’’ De kerk kan context en nuance bieden en daarmee aanvullend aan snelle nieuwsmedia werken.

Terug in de kerk

Een tegengesteld voorbeeld is het Amerikaanse project Catholics Come Home. Initiatiefnemer Tom Peterson is een evangelical die op latere leeftijd de overstap maakte naar de Rooms-Katholieke Kerk. Hij gebruikt zijn jarenlange ervaring als reclameman in het bedrijfsleven om het katholieke geloof aan de man te brengen. Peterson houdt zijn publiek voor dat negen op de tien kerkverlaters niet de kerk de rug toekeren vanwege morele kwesties. Het is vaker een kwestie van prioriteit: baseball op zondag gaat voor; in de studietijd ontwikkelen mensen andere interesses. Hij koos met het project Catholics Come Home voor televisie en internet als platforms. Peterson vertelt de ruim driehonderd congresgangers niet hoeveel de campagne kostte – ongetwijfeld miljoenen dollars. Met commercials uitgezonden op prime time wist hij 250.000 Amerikaanse katholieken terug in de kerkbanken te krijgen. Het kerkbezoek steeg in sommige Amerikaanse bisdommen met elf procent. Peterson gaat inmiddels de landsgrenzen over met dvd’s over het project in het Spaans, Portugees, Engels en Pools. Ook zet hij sociale media als Twitter en Facebook in.

La Porte en Peterson zijn twee variaties op het seminarthema. Beiden presenteren wegen aan de kerk om vanuit haar eigen identiteit mensen in beweging te krijgen. De priester en filosoof La Porte wil mensen verdieping geven, als antwoord op snelle media. De leek en ondernemer Peterson roept met snelle commercials de heilige Geest te hulp om mensen op hun schreden terug te laten keren. ,,De media zijn niet onze vijand’’, vindt Peterson. ,,We kunnen gebed, commercials en mediastrategie daadwerkelijk combineren en mensen aanspreken. Neem Adrian, die op onze Facebookpagina schreef dat hij een van onze reclamespotjes had gezien. Hij voelde dat God hem persoonlijk riep. Hij voelde zich geraakt en stapte naar een parochiekerk. Een paar maanden geleden was hij atheïst; nu verdiept hij zich in manieren om het geloof te verdedigen.’’

Dit artikel van mijn hand verscheen als eerste van een drieluik in Nederlands Dagblad op 27 april 2010.