Dagboek Rome 3: Twitter als nieuw missiegebied

0
1197

De Rooms-Katholieke Kerk en sociale media zijn onbekenden van elkaar en dat moet veranderen. Dat is de boodschap van katholieke leken en ondernemers aan bisdommen en parochies, op de laatste dag van het mediacongres van de Heilig Kruis-universiteit in Rome. Die aanbeveling is opvallend – alsof er de laatste jaren weinig is gebeurd. Alsof er geen ‘mediapaus’ is geweest die al vroeg de zegeningen van internet onderkende en IT’ers aanmoedigde internet te omarmen om het evangelie te verkondigen. In 2002 zei paus Johannes Paulus II dat de Rooms-Katholieke Kerk nieuwe media met vertrouwen en realisme benadert. Op pastoraal vlak zijn er voldoende mogelijkheden om via internet mensen te betrekken bij de gemeenschap rondom Christus. Mensen kloppen als eerste op een virtuele deur en daarna pas op een houten kerkdeur. Sociale media zijn websites waar mensen inhoud en ervaringen kunnen delen. Voorbeelden zijn Hyves, Youtube, LinkedIN, Twitter en Facebook. Zoals Paulus missiereizen maakte in de landen om de Middellandse Zee, zo moeten we vandaag langs alle vormen van sociale media reizen, zei Stephen Gajdosik van de Amerikaanse Catholic Radio Assiociation. ,,We moeten de dialoog aangaan in die nieuwe omgevingen. De Rooms-Katholieke Kerk is een missionaire kerk. Dat is een essentieel deel van onze identiteit. Nieuwe evangelisatie betekent dat Twitter kan helpen om de persoon van Jezus Christus onder de aandacht te brengen. Twitter is een nieuw missiegebied.’’

Maar hoe ga je om met zichzelf organiserende digitale gemeenschappen? Veel Europese bisdommen hebben daar geen strategie voor. Amerika loopt voor op Europa. Perschef Helen Osman van de Amerikaanse bisschoppenconferentie laat zien dat sociale media strategisch ingezet kunnen worden. ,,Ik heb die kennis van mijn vier kinderen. Internet is de allereerste plaats waar mensen komen. Dat betekent nieuwe uitdagingen en mogelijkheden voor kerkelijke communicatie. Sociale media werken volstrekt anders dan massamedia als krant en televisie. Mensen communiceren er onderling. Wij zijn er aanwezig met een mediablog, een Facebook-fansite met duizenden fans, Twitter tijdens bisschoppenconferenties en filmpjes. De mogelijkheden liggen er om effectief de blijde boodschap uit te dragen – als we maar de regels van deze vorm van communicatie begrijpen.’’

Het Vaticaan heeft een pauselijke raad voor sociale communicatie. De tweede man daarvan, de Ierse bisschop Paul Tighe, vindt dat de Rooms-Katholieke Kerk de taal van de sociale media moet leren. Hij doelt niet op gadgets als een sms-Bijbel of een Twittercatechismus. Kerkelijke communicators moeten zich het idioom van sociale media eigen maken. ,,De taal van de digitale cultuur is een andere dan onze traditionele theologische taal. We moeten creatief zijn om nieuwe expressies te bedenken in deze nieuwe cultuur.”

De kerk weet zich echter vooralsnog geen goede houding te geven, zegt Lorenzo Cantoni van de Universiteit van Lugano. ,,Bar weinig katholieke websites doen bijvoorbeeld hun best om hoog te scoren bij zoekmachines. Kijk naar zoektermen als Jezus, paus, euthanasie, abortus of huwelijk. Dan kom je uit bij commerciële websites, scheidingsbureaus of abortusklinieken. Bij de eerste resultaten staat geen enkele katholieke website. Geen enkel christelijk geluid. Zo worden religie en onze christelijke waarden de grote onbekende. En dat heeft de kerk dan aan zichzelf te danken.’’

Cantoni geeft aan dat bisdommen en parochies nieuwe media niet strategisch inzetten. Dat is ook mijn bevinding. Vorige maand rondde ik een internetonderzoek af over de vraag: hoe gebruikt de Rooms-Katholieke Kerk in Nederland sociale media en wat kan ze ermee doen? Iemand reageerde: een bisdomwebsite een interactief platform bieden, waarop de bisschop zelf voorleest en schrijft, en waar mensen in de parochie zaken met hem kunnen uitwisselen. Een andere respondent meende dat de kerkleiding vooral strategisch belangrijke projecten en personen moet steunen. De kerk moet een paspoort voor het digitale continent aanvragen om de missiereis goed en snel te starten.

Eric van den Berg

Dit artikel van 29 april 2010 is het laatste deel uit een drieluik dat vorige week in Nederlands Dagblad verscheen.