De positieve stigmata van Franciscus

0
4018

Gestigmatiseerd of stigma. Tegenwoordig heeft dat woord iets negatiefs: een schandvlek of iemand brandmerken, een groep stigmatiseren. Een groep mensen wordt bijvoorbeeld negatief weggezet, en dan meestal niet ironisch. Hoe anders is dat vanuit de christelijke betekenis van stigmata, die we zien bij Franciscus van Assisi.

Stigmata zijn plekken, soms bloedende wonden, op handen, voeten en soms in de zij; op dezelfde plekken als Jezus’ lichaam tijdens zijn kruisiging. De wonden ontstaan uit een zeer diepe verbinding met de lijdende Christus. Het geloof is zo diep, dat je letterlijk de pijn van de kruisiging ervaart.

De Franciscaanse familie viert vandaag het feest van de stigmata van Franciscus. Een paar jaar voordat de heilige Franciscus overlijdt, trekt hij zich terug op de berg La Verna nabij Arezzo in de Italiaanse streek Toscane. In 1224 ontvangt hij de kruiswonden van Christus.

Volgens de franciscaanse theoloog Bonaventura (1221-1274) zijn de stigmata van Franciscus helemaal geen schandvlek of brandmerk. Bonaventura zegt bij verschillende gelegenheden dat het de grote nederigheid, de armoede en de zuiverheid van Franciscus is, zodat hij het voorrecht van de wondtekenen waardig is geworden. Dat is dus een hele positieve draai.

Nederigheid omvat meerdere positieve betekenissen. Franciscus maakt zich gelijkvormig met Christus. Het is een neerdalende beweging van Christus’ leven die in het leven van Franciscus zichtbaar wordt. Franciscus is gehoorzaam aan God en vervult ultiem het ‘Uw wil geschiede, niet de mijne’ uit een doorleefd en diepe compassie voor de Gekruisigde.

Als iemand de stigmata verdient, dan is Franciscus het wel, zegt Bonaventura. Hij geeft daarbij geen fysieke oorzaken, want volgens hem is er geen natuurlijke verklaring voor de wondtekenen. Bonaventura benadert de stigmata als wonder vanuit mystiek perspectief: God wilde Franciscus het teken van het kruis geven als teken van voorzienigheid en God wilde Franciscus maken tot voorbeeld maken van iemand die Christus op volmaakte wijze volgt.

Bonaventura preekt in 1262 over Franciscus. Hij spreekt over Mt 24,30: ‘Dan zal het teken van de Mensenzoon aan de hemel verschijnen’. De allegorische betekenis heeft betrekking op het kruis dat Christus heeft gedragen en dat een teken van barmhartigheid is voor iedereen. Het duidt tevens hoe het kruis van Christus verschijnt in het lichaam dat de Kerk is. Bonaventura noemt o.a. Franciscus als voorbeeld: de kruiswonden van Christus verschenen in het lichaam van Franciscus die daarmee een voorbeeld van boetvaardigheid geworden is, een voorbeeld hoe de Kerk haar weg moet gaan, de lijdende Christus achterna. Franciscus heeft een mystieke vereniging met Christus, als getuigenis voor de kerk en voor iedereen die Christus wil volgen. Dat geheim van Franciscus is een ingetogen en dankbaar feest waard.

Gebruikte bron: Willem Marie Speelman. Wondtekenen, wondertekenen, 2006

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here