Seksueel misbruik: Is de katholieke kerk een criminele organisatie?

2
2107

In een tweeluik bespreken we op Isidorusweb juridische aspecten van het seksueel misbruik in de kerk. Deel 1: Is de katholieke kerk een criminele organisatie? Deel 2: Zijn individuele priesters en religieuzen crimineel? Deel 1: Is de rooms-katholieke kerk een criminele organisatie? Met de zeer terechte opwinding rond seksueel misbruik komt vaak de vraag ‘Is de kerk een criminele organisatie?’ voorbij. Advocaat Jan Boone overweegt bijvoorbeeld een aanklacht in te dienen tegen de rooms-katholieke kerk als criminele organisatie. Hij deed dit in 2010 maar toen zag het OM geen aanleiding tot vervolging wegens gebrek aan bewijs. In de maatschappelijke publieke discussie is veel terechte emotie en morele verontwaardiging ontstaan over de kerk. Die discussie moet vooral gevoerd worden. Tegelijkertijd speelt die juridische vraag, die ook moet worden geadresseerd. Dit artikel bespreekt een aantal rechtsregels en gaat niet in op emotionele, psychosociale of maatschappelijke aspecten. Niet omdat dat niet belangrijk is – integendeel – , maar om de tensie over de kerk als criminele organisatie vanuit één gezichtspunt te kunnen bespreken. Wat is een criminele organisatie? Indien een aanklacht wordt ingediend tegen de katholieke kerk zal worden gekeken naar het strafrecht. De definitie van een criminele organisatie staat in artikel 140 van het Wetboek van Strafrecht en luidt volledig: 1. Deelneming aan een organisatie die tot oogmerk heeft het plegen van misdrijven, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste zes jaren of geldboete van de vijfde categorie 2. Deelneming aan de voortzetting van de werkzaamheid van een organisatie die bij onherroepelijke rechterlijke beslissing verboden is verklaard of van rechtswege is verboden of ten aanzien waarvan een onherroepelijke verklaring als bedoeld in artikel 5a, eerste lid, van de Wet conflictenrecht corporaties is afgegeven, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste een jaar of geldboete van de derde categorie. 3. Ten aanzien van de oprichters, leiders of bestuurders kunnen de gevangenisstraffen met een derde worden verhoogd. 4. Onder deelneming als omschreven in het eerste lid wordt mede begrepen het verlenen van geldelijke of andere stoffelijke steun aan alsmede het werven van gelden of personen ten behoeve van de daar omschreven organisatie. In de Nederlandse jurisprudentie zijn mensen veroordeeld op grond van WvS 140 vanwege grootschalig drugstransport, afpersing, belastingfraude of terroristische activiteiten. Leden van de Hofstadgroep, waaronder de moordenaar van Theo van Gogh, Mohammed B. Wat is de kans dat de Rooms-Katholieke Kerk, of hoge vertegenwoordigers daarvan, op een lijn met Mohammed B. komt te staan? Beoordeling door de rechter Als eerste moet er een aanklacht komen. Boone deed dat vorig jaar, maar toen ging het OM niet tot vervolging over omdat het bewijs flinterdun is. Stel als het wel een keer gebeurt, hoe kijkt een rechter naar zo’n zaak? Een rechter zal de kwestie beoordelen door onder andere te kijken naar de rechtsgrond van artikel 140 en dus naar structuur, duurzaamheid en organisatiegraad van de ‘criminele organisatie’. In het geval van de RK Kerk kan worden aangetoond, dat de kerk duurzaam is en zich geeft georganiseerd. Immers, de katholieke kerk bestaat 2000 jaar of minimaal 150 jaar als we rekenen vanaf het herstel van de bisschoppelijke hiërarchie in 1853. Ook is het helder dat de kerk in uitgebreide mate een gestructureerde organisatiegraad kent, variërend van Bisschoppenconferentie, bisdommen, dekenaten tot parochies, alsook een georganiseerd religieus leven en verankering in de maatschappij. Waar het ondoenlijk wordt om te bewijzen is of de katholieke kerk doelbewust misdrijven wilde plegen. Dat zegt namelijk artikel 140, lid 1. Het doelbewust willen plannen van verantwoordelijken in de kerk van seksueel misbruik is voor een rechtbank niet houdbaar. Dat lijkt onmogelijk vast te stellen, noch te bewijzen. Uitspraken van emeritus-kardinaal Simonis (‘Wir haben es nicht gewusst’) kunnen juridisch als een ontkenning gelden, maar dat maakt de kerk zelf nog geen criminele organisatie in juridische betekenis. In de gevallen rondom seksueel misbruik handelde de Rooms-Katholieke kerk in de toen heersende tijdgeest. Deetman zal dat verder duiden in zijn onderzoek, maar grofweg, heerste in de jaren 50 en 60 een doofpottencultuur en schaamtecultuur, in de jaren 70 en ‘80 een ‘alles-moet-kunnen’ cultuur waarin seks met kinderen uit de taboesfeer werd gehaald (NSVH werkgroep Pedofilie, vereniging Martijn), en in de jaren ’90 en ’00 is een nieuwe kentering te zien, waarin seksueel misbruik strenger wordt veroordeeld. Voor Boone c.s. gaat het om het ontwijken en vergoeilijken van misbruik in eigen gelederen. Ook daar zal een aanklacht wegens criminele organisatie moeilijk kunnen worden gehonoreerd. Voor zaken vóór 1995 kan worden gezegd, dat er wel werd als zodanig gehandeld, door priesters te verplaatsen naar andere plekken. Dat maakt een organisatie niet crimineel, hooguit naïef en onbekwaam ten aanzien van pedofielen en onprofessioneel in de benadering van slachtoffers. Vanaf 1995 is er Hulp & Recht, dat door de Bisschoppenconferentie werd ingesteld. Daarmee wordt het ondoenlijk de kerk te veroordelen als criminele organisatie. Immers, de doelstelling van Hulp & Recht is om recht te bieden aan zowel slachtoffers als daders. Inmiddels is duidelijk dat er, ondanks de goede bedoelingen, veel mis is met de werkwijze bij Hulp & Recht, maar opnieuw maakt dit de kerk absoluut niet tot criminele organisatie, die te vergelijken is met de Hofstadgroep. Daarover deel 2: Zijn individuele priesters en/of religieuzen crimineel?

2 REACTIES

  1. Er zijn door de kerk structureel misdaden niet gemeld bij justitie, sterker nog, daders werden binnen de organisatie verplaatst om ze de hand boven het hoofd te houden. Hiermee werd misdadig gedrag vergoeilijkt en zelfs gefaciliteerd. De wet zegt dat als iemand kennis heeft van een misdrijf deze persoon de plicht heeft om aangifte te doen:

    Artikel 160 Kennis dragen van een misdrijf

    1.Ieder die kennis draagt van een der misdrijven omschreven in de artikelen 92-110 van het Wetboek van Strafrecht, in Titel VII van het Tweede Boek van dat Wetboek, voor zoover daardoor levensgevaar is veroorzaakt, of in de artikelen 287 tot en met 294 en 296 van dat wetboek, van menschenroof of van verkrachting, is verplicht daarvan onverwijld aangifte te doen bij een opsporingsambtenaar.

  2. Inderdaad de RK kerk is een criminele organisatie! In het verleden, b.v. het totale uitmoorden van het stadje Beziers in Frankrijk omdat het ‘ketters’ waren, de invoering van de inquisitie waardoor honderdduizenden naar de brandstapel werden verwezen , het bekeren van miljoenen mensen in Zuid – en Noord Amerika onder dwang en het vernietigen van hun cultuur en vandaag de dag door het misbruiken van talloze kinderen om enkele van de vele misdaden te noemen. Dat er volgens de kerk een hemel en hel bestaat is niet bewezen, wel een slimme bewering om mensen bang te maken.
    Er zijn talloze religies die zonder uitzondering bedoeld zijn om de mensheid te manipuleren.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here