Op de website Nieuwwij.nl pleit remonstrants theoloog Tom Mikkers ervoor het woord ‘neger’ in het protestants liedboek te verwijderen. Toch moeten we een abject verleden niet willen uitgummen.

Ik snap Tom Mikkers dat hij het woord neger uit de huidige editie te halen. Er is immers veel discussie over ons koloniaal verleden en de weinig fijnbesnaarde omgang met mensen uit Afrika, Suriname en andere werelddelen destijds. Zwarte Piet, say no more. Het laatste hoofdstuk is het protest tegen de Efteling attractie ‘Monsieur Cannibale‘.

In een lang betoog van Tom Mikkers betrekt hij een bekend katholiek voorbeeld: een missiegebed van een neger anno 1960:

wereldmissiedag1960

Waarom juist dit prentje en tekst anno 2016 wordt gebruikt, begrijp ik niet. Dat 56 jaar geleden na data gebruiken in een hedendaags discours is policor en bovendien buiten de contact geplaatst. Het is de huidige katholieke praktijk allang niet meer en doet geen recht aan (al dan niet verhuld) racisme anno 2016.

Taboe op ‘neger’

Er is een taboe op het woord neger. We schamen ons ervoor.

In de reeks missiebrieven (veelal pre-1960) op Katholiek.nl citeert Harry Knipschild bewust woorden als ‘neger’, ‘zwarte’ of ‘inboorling’. Dat levert, met onze opvatting vandaag, abjecte citaten op (1932) als:

“Het is waar, ze zijn wel een beetje te rijk aan dat soort feesten, maar dat neemt niet weg, dat die arme Afrikaanse natuurkinderen, alleen al door hun verschijning op de dag van Kerstmis, ons aan praal en pracht beeldende Europeanen soms diep kunnen ontroeren!”

Dat vind ik vreselijk om te lezen. Toch laten we het gewoon op de website staan: niet omdat we er op trots op zijn, maar omdat we het verleden niet uitwissen. Dat doen is misschien politiek aangenaam in een vlammend anti-racismedebat, maar historisch onjuist. Een schandplek veeg je niet uit, maar plaats je in de context van zijn tijd.

Van die praktijk kun je onder ogen zien, er afstand nemen en ervan leren zonder het uit te gummen. Dat zou immers geschiedvervalsing zijn.